عصر تبریز: روزنامه جام جم نوشت: در حالی که خشکی و بی آبی دریاچه ارومیه، این روزها به دغدغه اغلب ایرانیان تبدیل شده و همه منتظر شنیدن اخباری از آبگیری و احیای دوباره دریاچه هستند، اما نگرانی و دغدغه اصلی کارشناسان و اعضای کارگروه نجات دریاچه ارومیه هم اکنون حفظ سلامتی مردم مناطق اطراف دریاچه است که گردوغبار نمک چندسالی است آرام و بی صدا در عمق وجودشان خزیده و سلامت آنها را نشانه رفته است.

چندسالی است که حال خراب دریاچه ارومیه که به سرعت به سوی نابودی پیش می رود، برای همگان محرز شده و حتی از سال گذشته و با تشکیل کارگروه ملی نجات دریاچه ارومیه، اقدامات جدی برای احیای آن کلید خورده است، اما درنهایت تمام هشداری که طی سال های اخیر در این زمینه داده شد نگرانی بابت شدت یافتن گردوغبار نمک در منطقه، نابودی کشاورزی و در نهایت کوچ اجباری ساکنان منطقه بوده است و کمتر کسی به این مهم توجه داشته که میزان نمک سطح خشک شده دریاچه ۸میلیارد تن است و با وزیدن هر باد و نسیم، توفانی از نمک به هوا برمی خیزد، تاکنون سلامت چه تعداد از مردم منطقه را به خطر انداخته است؟

 

نتایج بسیار نگران کننده است

مدیر برنامه ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه دراین باره به جام جم می گوید: آزمایشی توسط کارگروه نجات دریاچه ارومیه در دانشگاه شریف انجام شد. به این ترتیب که ۸۸ دانش آموز با سنین هشت تا ۱۳ سال را از سه روستای شرق دریاچه ارومیه انتخاب کرده و به مدت یک ماه، عمل دم و بازدم آنها را مورد سنجش قرار دادیم تا از این طریق حجم ریه آنها را به دست آوریم که متاسفانه نتایج این آزمایش بسیار نگران کننده است، زیرا نتایج آزمایش نشان می داد که هشت نفر از این دانش آموزان دچار تنگی قفسه سینه شدند، یعنی قفسه سینه آنها کوچک شده و به همین خاطر ممکن است در آینده دچار بیماری های بسیار شدید ریوی شوند.

بعضی دیگر از دانش آموزان هم اعلام کردند که از تنگی نفس، شب ها از خواب می پرند. برخی هم گفتند که خس خس سینه دارند و نفس کشیدن برایشان سخت است.

مسعود تجریشی در پاسخ به این پرسش که چه میزان از این علائم به دلیل استنشاق نمک است، می افزاید: تمام این علائم و بیماری ها به دلیل استنشاق نمک طی چندین سال است، زیرا اکنون پنج الی شش سال است که نمک در منطقه غوغا می کند به طوری که فقط در شهرستان شبستر نشستن نمک روی برگ درختان موجب سوخته شدن آنها و در نتیجه خشک شدن تمام باغ های مردم شده است. همچنین سقط جنین در دام های منطقه به شدت افزایش یافته که دلیل آن افزایش فشار خون به دلیل استنشاق و مصرف نمک است.

استاد دانشگاه صنعتی شریف با اشاره به این که آزمایش انجام شده فقط روی گروه بسیار کوچکی از مردم منطقه بوده است، تصریح می کند: گروه مورد آزمایش در سنینی بودند که کمترین آسیب پذیری را داشتند، حال آن که اگر وضعیت سلامت تمام مردم منطقه به ویژه گروه های آسیب پذیرتر مورد رصد و پایش قرار گیرد، مطمئنا به نتایج بسیار نگران کننده و فاجعه باری خواهیم رسید.

 

چاره چیست؟

تجریشی با تاکید بر این که مهم ترین کار و اولویت این کارگروه در وهله اول، مهار نمک و جلوگیری از انتشار بیشتر آن در منطقه و همچنین در امان ماندن مردم از پیامدهای بیشتر غبار نمک است، می گوید: گرچه برنامه ده ساله برای احیا و آبگیری دریاچه ارومیه تدوین شده، اما اجرای یک برنامه سه ساله تثبیت که از سال گذشته آغاز شده، دقیقا به منظور جلوگیری از انتشار بیشتر نمک در هوا و کاهش تاثیرات منفی آن است.

مدیر برنامه ریزی و تلفیق کارگروه ملی نجات دریاچه ارومیه اقدامات تثبیت دریاچه را شامل رهاسازی آب از چند سد، لایروبی رودخانه های منتهی به حوضه به منظور تسهیل ورود روان آب ها به دریاچه، قرق دام و نهال کاری دانسته و در توضیح آنها می افزاید: رهاسازی آب به دریاچه اولین بار در بهمن و اسفند سال گذشته و به میزان ۱۳۶ میلیون مترمکعب از سد بوکان صورت گرفت که امسال این میزان به بیش از ۲۰۰ میلیون مترمکعب افزایش خواهد یافت، ضمن این که از سد حسنلو نیز حدود ۵۰ میلیون مترمکعب رهاسازی آب خواهیم داشت.

لایروبی رودخانه ها نیز تقریبا دو هفته پیش به پایان رسیده که با این عملیات، حجم زیادی از روان آب ها و رودخانه ها که پیش از این در اراضی پخش شده و به دریاچه نمی رسید، از این پس وارد آن خواهد شد.

تجریشی درخصوص اجرای نهال کاری و قرق دام هم می گوید: از آنجا که چریدن دام ها بر سطح دریاچه، موجب شکسته شدن کریستال های نمک شده که با هر بار وزش باد به هوا بر می خیزد، چرای آنها را در ناحیه دریاچه ممنوع کرده ایم. نهال کاری در سطح خشک شده دریاچه نیز از سال گذشته و با همکاری خود مردم آغاز شد که امسال نیز با همکاری دو سازمان جنگل ها و محیط زیست در سطح گسترده تری ادامه می یابد.

این متخصص مدیریت آب درنهایت یادآور می شود که تبخیر زیاد آب در تابستان بخش زیادی از آب های رهاسازی شده به دریاچه را هر ساله خشک خواهد کرد، همانند اتفاقی که امسال رخ داد، با این همه از آنجا که هدف ما افزایش ماندگاری آب در دریاچه در شرایط کنونی به منظور مهار غبار نمک است، با همین آب اندک برجای مانده هم می توانیم به این هدف دست یابیم تا همزمان کار احیا را نیز بخوبی پیش ببریم.

 

افزایش اشعه ماورای بنفش در اطراف دریاچه

مجری استانی ستاد احیای دریاچه ارومیه نیز معتقد است اشعه ماوراء بنفش در اطراف دریاچه ارومیه۵/۲ برابر افزایش یافته است که می تواند پاسخی برای بالا رفتن آمار سرطان در اطراف دریاچه ارومیه باشد.

هادی بهادری می افزاید: با توجه به تحقیقاتی که اخیرا توسط آذربایجان شرقی در روستاهای اطراف آذرشهر انجام شده نتایجی از قبیل خس خس سینه در کودکان، آب مروارید در افراد مسن، سقط جنین احشام و فشارخون بالا نیز دیده شده است.

وی با تاکید بر انجام تحقیقات بیشتر در این زمینه یادآور می شود: با توجه به مشابهت دریاچه ارومیه با دریاچه آرال، ۵۰ درصد مردم اطراف دریاچه آرال به بیماری هایی از این قبیل مبتلا بودند و به سبب این که دریاچه ارومیه از شوری بیشتری برخوردار است، بروز بیماری های بد تر در مردم ساکن در شهرهای اطراف این دریاچه احتمال داده می شود.

 

تشدید بروز بیماری سرطان

عضو ستاد احیای دریاچه ارومیه با اشاره به این که بروز بیماری های تنفسی، پوستی، چشمی، فشار خون و تشدید سرطان می تواند از آثار درازمدت خشک شدن دریاچه ارومیه در میان مردم منطقه باشد، می گوید: متاسفانه شاهد کم کاری وزارت بهداشت در خصوص بررسی تاثیرات خشکی دریاچه ارومیه بر سلامت مردم هستیم.

مهدی احمدی در گفت وگو با ایلنا می افزاید: نگرانی ای که در مورد ارومیه وجود دارد، به دلیل وجود رسوبات نمکی و فلزات سنگینی است که نشست کرده و به مرور زمان ممکن است در هوا بلند شود و در بلندمدت بر سلامت مردم تاثیر بگذارد و حتی بروز بیماری سرطان در منطقه را نیز تشدید کند.

کانال تلگرام پایگاه خبری عصر تبریز سامانه پیامکی عصر تبریز

اشتراک این خبر در :