عصر تبریز: یکی از هنرهای بومی و سنتی دیار آذربایجان شرقی تولید انواع سفال های هنری در اشکال و فرم های زیبا و متنوع است .

نگاهی به پیشینه هنر سفالگری آذربایجان نشان می دهد که مردمان سخت کوش این بخش از کشور پهناورمان ایران ، به خاک اهمیت زیادی قایل بودند.

خاک در دسترس ترین و نخستین ماده ای بود که بشر آغازین با آن بسیاری از نیازهایش را برطرف کرده است و قدما خاک را با آب مخلوط کرده از آن گل ساخته و با گل به لذت و قدرت آفرینش رسیده است.

گل فرم پذیر و نقش پذیر بوده که در گذشته با آن خشت و پیاله می ساختند تا به نیازهای زندگی روزمره جواب دهند و امروز سفالینه های زیادی در موزه آذربایجان و سایر موزه های کشور دیده می شود که این سفالینه ها پیام گذشتگان و سخت کوشی آنها را برای ما می رساند.

تنها موزه زنده سفال کشورمان نیز در خانه تاریخی و قدیمی صرافی های تبریز حدود ۲۰ سال است به محل آموزش و تولید سفال تبدیل شده و تاکنون حدود ۱۵۰۰ نفر از علاقه مندان هنرهای سنتی در آن آموزشهای تئوری و علمی سفالگری را دیده اند.

مدیرکل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی می گوید : پیشینه هنر سفالگری آذربایجان به دوره های ترکمانان و دوره پایتختی آنان در تبریز می رسد.

فرزین حق پرست می افزاید معادن غنی خاک سفید با ترکیبات کائولن در کوههای آق داغ در منطقه زنوز مرند یکی از معادن غنی جهان است که از زمانهای قدیم دامنه های آغ داغ بویژه مرند ، زنوز و زنوزق مرکز تولید سنتی سفال آذربایجان بوده است.

وی گفت : در دوره معاصر نیز دو تن از اساتید هنر سنتی سفالگری ایران استاد عباس قابچی و استاد احمد قابچی در دهه ۲۰ کارگاههایی را در محله سرخاب تبریز تاسیس کردند و تولید انواع سفال و آموزش سینه به سینه آن رونق خاصی یافت.

مشهوری کارشناس میراث فرهنگی نیز گفت : در ۲۰ سال اخیر با حمایت کارشناسان فنی و هنری میراث فرهنگی آذربایجان شرقی احیا و پویایی هنر سفالگری آذربایجان آغاز شد و یک خانه قدیمی در خیابان شمس تبریزی به محل استقرار کارگاههای سنتی و مدرن تولید سفال و استقرار چند تن از اساتید به شکل گیری آموزش مدرن سفالگری منجر شد.

وی گفت : از سال ۱۳۷۹ هنرمندان و هنرجویان سفالگر پرورش یافته در مرکز آموزش هنرهای سنتی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری آذربایجان شرقی اقدام به تشکیل انجمن معرفی و توسعه هنر سفالگری بومی آذربایجان برای ساخت و نقش آفرینی روی سفال کردند که خوشبختانه اعضا ، اساتید و هنرجویان سفالگری با همکاری گروهی و خرد جمعی موجب تداوم این هنر اصیل و اشاعه آن با توجه به پیشینه غنی این هنر کرده اند.

استاد فریده تطهیری مقدم مدیر خانه سفال تبریز نیز به خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما گفت : از سال ۷۳ به منظور تداوم حیات فرهنگی تولیدات بومی و سنتی ،احیاء سفال بومی تبریز به شیوه مدرن آغاز شد.

وی افزود در مرحله اول با انتخاب ظروف سفالین ساده با عنوان « بومی از جنس خاک » برای نقش آفرینی و آفرینش آثاری با تفکر جدید و بهره مندی از غنای اندیشه ، فرم و نقش موجود هنری آن در فرهنگ هنر و سنت دیار کهن آذربایجان وارد مرحله جدیدی شد که نتیجه اولیه آن جذب بسیاری از هنرجویان دختر و پسر به این رشته هنری شد .

به گفته وی تولید انواع سفال های ظریف و زیبا متولیان امور را واداشت که به معرفی شایسته آثار سفالین ساده و منقوش در نمایشگاههای معتبر داخلی و خارجی بپردازند که خوشبختانه یادگیری هنر سفالگری رونق یافت طوریکه صدها هنرمند در ۲۰ سال گذشته برای تولید سفال هنری – کاربردی آموزش داده شدند و یکی از تشکل های فعال غیر دولتی برای هماهنگی در ارتقاء کیفیت و چگونگی تولید سفال هنری در تبریز شکل گرفت و موزه زنده سفال تبریز برای پژوهش ، حفظ و معرفی و آموزش هنر اصیل بومی سفال آذربایجان به نخستین موزه زنده سفال کشور تبدیل شد.

استاد تطهیری مقدم به بخشهای مختلف موزه زنده سفال تبریز اشاره کرد و گفت : نمایشگاه دائمی آثار اساتید گذشته و معاصر ، مرکز آموزش و کلاسهای هنری، مرکز برپایی نمایشگاههای موقت و فروشگاه دائمی عرضه سفالین هنری از بخشهای مختلف موزه هنر سفال تبریز است که هر روز شاهد و پذیرای هنرمندان و گردشگران و دوستداران هنر سفال ایران زمین است .

خانم مقدومی از اساتید هنر سفالگری تبریز نیز گفت : در خانه سفال تبریز مراحل کامل ساخت انواع سفال به نمایش عموم گذاشته شده است طوریکه استقرار کارگاههای مراحل مختلف سفالگری با خاک سفید به روش سنتی شامل آماده سازی گل ، چرخکاری و تراش بدنه ، آماده سازی لعاب ، خرد کردن شیشه ، کار با آسیاب سنگی ، آماده سازی رنگینه مس ، پخت اول ، لعاب زنی ، پخت دوم ، کوره چینی و آماده شدن کامل سفال موجب تعجب گردشگران ایرانی و خارجی و دوستداران هنرهای سنتی ایران است.

معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی آذربایجان شرقی نیز گفت : هم اکنون در استان حدود ۳۰۰ هنرمند به صورت دائمی در عرصه سفالگری فعالیت می کنند و این هنر را به عنوان شغل و وسیله امرار معاش خود انتخاب کرده اند.

فرشاد به آفرین افزود : امروزه در آذربایجان شرقی شاهد چشمگیر هنردوستان به سفالگری هستیم و سعی داریم با تبیین برنامه های جامع از قبیل برگزاری کارگاههای آموزشی در شهرهای مختلف استان با هدف دانش افزایی و ارتقای معلومات مورد نیاز این هنر ، هنرجویان بیشتری را پرورش دهیم.

وی گفت : هم اکنون علاوه بر تبریز مرکز استان ، در شهرهای اسکو ، شبستر ، کوزه کنان ، مرند و زنوز و تولید سفال توسط هنرمندان صورت می گیرد و عرصه تولیدات سفال در شهرهای مذکور به صورت مستقیم به علاقه مندان نیز انجام می گیرد .

مدیر عامل سازمان توسعه گردشگری شهرداری تبریز نیز به خبرنگار ما گفت : موزه زنده سفال تبریز امروز به یکی از اماکن گردشگری تبریز تبدیل شده است و گردشگران ایرانی و خارجی در سفر به تبریز ترجیح می دهند این مرکز هنری را نیز ببینند.

رضا خلیلی گفت : عرضه انبوه و خرد محصولات صنایع دستی سفال و سفالینه با نقش و نگارهای ظریف هنری و تزئینات نقاشی و مینیاتور در موزه سفال تبریز موجب شده است که گردشگران محصولات زیبای سفالین را به عنوان سوغاتی انتخاب کنند.

وی گفت : اساتید هنری دانشگاههای اروپا در سفربه تبریز به موزه سفال تبریز سر می زنند و ساعتها محو در این هنر اصیل و سنتی دیار آذربایجان می شوند.

 

 

کانال تلگرام پایگاه خبری عصر تبریز سامانه پیامکی عصر تبریز

اشتراک این خبر در :